Lưu đồ 1: Tiếp cận đau bụng cấp trong 10 phút đầu
Bước 1. Nhìn tổng thể
Bệnh nhân tỉnh hay lơ mơ?
Có sốc không?
Có vã mồ hôi, đau dữ dội, da lạnh không?
Có nôn máu, đi cầu máu, bụng chướng không?
⬇️
Bước 2. ABCDE
- Airway: nguy cơ hít sặc, nôn, rối loạn tri giác.
- Breathing: SpO₂, thở nhanh, đau ngực/khó thở.
- Circulation: HA, mạch, tưới máu, đường truyền, dịch/máu nếu cần.
- Disability: tri giác, glucose, mức độ đau.
- Exposure: khám bụng, bẹn, lưng, da, nhiệt độ.
⬇️
Bước 3. Có dấu nguy kịch không?
- Tụt HA/sốc.
- Lơ mơ.
- Lactate tăng.
- Viêm phúc mạc.
- Đau dữ dội đột ngột.
- Bụng chướng + bí trung đại tiện.
- Vàng da + sốt.
- Nghi thai ngoài tử cung.
- Người già đau bụng nặng.
- Rung nhĩ + đau không tương xứng.
Nếu CÓ:
- Hồi sức ngay.
- Nhịn ăn.
- Đường truyền lớn.
- Lấy máu.
- Giảm đau.
- Kháng sinh nếu nghi nhiễm trùng ổ bụng/sepsis.
- Hội chẩn sớm.
- Chọn hình ảnh khẩn.
⬇️
Bước 4. Hỏi bệnh và khám có trọng điểm
- Vị trí, khởi phát, hướng lan, kiểu đau.
- Nôn, tiêu chảy, bí trung đại tiện, xuất huyết.
- Sốt, vàng da, tiểu máu, triệu chứng phụ khoa.
- Tiền sử mổ bụng, rung nhĩ, sỏi mật, loét, ung thư.
- Thuốc: NSAID, steroid, chống đông.
⬇️
Bước 5. Xét nghiệm ban đầu
- CTM, điện giải, ure/creatinine, glucose.
- Men gan, bilirubin, ALP/GGT.
- Lipase nếu nghi tụy.
- Đông máu, nhóm máu nếu nặng/mổ/xuất huyết.
- Lactate/khí máu nếu sốc, sepsis, nghi thiếu máu ruột.
- Nước tiểu.
- β-hCG nếu phụ nữ tuổi sinh sản.
- ECG/troponin nếu đau thượng vị/nguy cơ tim.
⬇️
Bước 6. Hình ảnh học theo bệnh cảnh
- Đau hạ sườn phải: siêu âm gan mật thường ưu tiên.
- Đau không khu trú/người lớn có red flags: CT bụng chậu có cản quang.
- Nghi thiếu máu mạc treo/vỡ phình/bóc tách: CT angiography.
- Thai kỳ/phụ khoa: siêu âm ± MRI.
- Nghi thủng/tắc ruột nhưng CT chưa có: X-quang có thể hỗ trợ, nhưng không loại trừ bệnh.
⬇️
Bước 7. Đánh giá lại liên tục
- Đau có tăng không?
- Sinh hiệu có xấu không?
- Bụng có xuất hiện viêm phúc mạc không?
- Lactate, nước tiểu, tri giác ra sao?
- Có cần nâng mức hồi sức, ICU, ngoại khoa, can thiệp không?
