Take-home messages
- AKI là hội chứng, không phải chẩn đoán cuối cùng.
- Đọc AKI phải so với creatinine nền và lượng nước tiểu.
- Trong 10 phút đầu, phải đánh giá ABCDE.
- AKI nguy hiểm khi có tăng kali, phù phổi, toan máu, vô niệu, uremia hoặc sốc.
- Kali cao trong AKI cần ECG sớm.
- Không truyền dịch cho mọi AKI.
- Đánh giá thể tích dịch quyết định truyền dịch, lợi tiểu hay tránh dịch.
- Mọi AKI cần được hỏi: trước thận, tại thận hay sau thận?
- Không được bỏ sót tắc nghẽn đường niệu.
- Kiểm tra catheter và bàng quang là bước đơn giản nhưng rất quan trọng.
- Siêu âm thận – bàng quang cần cân nhắc sớm khi tiểu ít, vô niệu hoặc có nguy cơ tắc.
- Rà soát thuốc là một phần điều trị AKI.
- NSAID là thủ phạm thường gặp làm nặng AKI.
- Nước tiểu và cặn lắng giúp định hướng nguyên nhân.
- Máu niệu + protein niệu + trụ hồng cầu cần nghĩ bệnh cầu thận.
- Tiêu cơ vân cần nghĩ khi que thử máu dương nhưng ít hồng cầu và CK cao.
- Chỉ định lọc máu dựa vào biến chứng, không chỉ creatinine.
- Gọi thận học sớm khi AKI nặng, không rõ nguyên nhân hoặc nghi cầu thận/tắc nghẽn/cần lọc máu.
- Theo dõi nước tiểu, kali, toan kiềm và creatinine theo xu hướng.
- Câu hỏi mỗi ngày: “Thận đang giảm tưới máu, bị tổn thương nội tại hay bị tắc đường ra?”
