Tình huống lâm sàng mở đầu
Bệnh nhân nam 72 tuổi, có đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và bệnh thận mạn giai đoạn 3, nhập viện vì sốt, mệt, ăn kém và tiểu ít 2 ngày.
Tiền sử thuốc
- Losartan.
- Furosemide.
- Metformin.
- Empagliflozin.
- Tự mua ibuprofen vì đau khớp trong 5 ngày gần đây.
Sinh hiệu
- Huyết áp: 88/54 mmHg.
- Mạch: 118 lần/phút.
- Nhịp thở: 26 lần/phút.
- SpO₂: 94%.
- Nhiệt độ: 38,5°C.
Khám lâm sàng
- Bệnh nhân mệt.
- Da lạnh, CRT 4 giây.
- Niêm khô nhẹ.
- Phổi có ít ran ẩm đáy hai bên.
- Không phù ngoại biên rõ.
- Bàng quang không căng rõ khi khám.
- Nước tiểu 6 giờ gần nhất khoảng 80 mL.
Xét nghiệm
- Creatinine nền: 1,4 mg/dL.
- Creatinine hiện tại: 3,2 mg/dL.
- Ure tăng.
- Kali: 6,2 mmol/L.
- HCO₃⁻: 16 mmol/L.
- Lactate: 3,5 mmol/L.
- Tổng phân tích nước tiểu: protein 1+, bạch cầu niệu nhẹ.
Câu hỏi cần trả lời ngay
- Đây có phải AKI không?
- Bệnh nhân có nguy kịch không?
- Cần xử trí gì trong 10 phút đầu?
- Có cần ECG không?
- Có nên truyền dịch không?
- Có cần ngưng thuốc gì?
- Có cần siêu âm thận – bàng quang không?
- Có cần gọi ICU hoặc thận học không?
Nhận định nhanh
Bệnh nhân có AKI trên nền CKD, tiểu ít, giảm tưới máu hoặc sốc nhiễm trùng, tăng kali máu nguy hiểm, toan chuyển hóa và đang dùng nhiều thuốc có thể làm nặng AKI trong bối cảnh bệnh cấp.
Trong 10 phút đầu cần:
- Đánh giá ABCDE.
- Gắn monitor.
- Làm ECG.
- Xử trí tăng kali nếu có ECG nguy hiểm hoặc kali cao nguy cơ.
- Hồi sức dịch thận trọng theo tưới máu.
- Ngưng thuốc làm nặng AKI.
- Tìm nguồn nhiễm.
- Theo dõi nước tiểu.
- Xét nghiệm lại điện giải, khí máu, lactate.
- Siêu âm thận – bàng quang nếu nghi tắc nghẽn hoặc chưa rõ nguyên nhân.
- Gọi ICU/thận học nếu có dấu nặng.