Định nghĩa thực hành
3.1. Khó thở cấp là gì?
Khó thở cấp là cảm giác khó chịu khi thở, xuất hiện mới hoặc nặng lên nhanh trong thời gian ngắn, từ vài phút đến vài ngày.
Trong thực hành, khó thở cấp có thể là biểu hiện của:
- Thiếu oxy máu.
- Tăng CO₂ máu.
- Tăng công thở.
- Giảm cung lượng tim.
- Toan chuyển hóa.
- Đau, lo lắng hoặc rối loạn thần kinh cơ.
- Bệnh lý phổi, tim, mạch máu, huyết học hoặc chuyển hóa.
3.2. Suy hô hấp là gì?
Suy hô hấp là tình trạng hệ hô hấp không duy trì được trao đổi khí phù hợp, dẫn đến thiếu oxy máu, tăng CO₂ máu hoặc cả hai.
Có thể chia thực hành thành:
| Loại suy hô hấp | Đặc điểm chính | Gợi ý nguyên nhân |
|---|---|---|
| Type 1 | Thiếu oxy máu, CO₂ bình thường hoặc thấp | Viêm phổi, ARDS, phù phổi, PE, xẹp phổi |
| Type 2 | Tăng CO₂ máu, thường kèm toan hô hấp | COPD, hen nặng, thuốc an thần, thần kinh cơ, béo phì giảm thông khí |
| Hỗn hợp | Thiếu oxy + tăng CO₂ | COPD nặng kèm viêm phổi, phù phổi, kiệt sức hô hấp |
3.3. Khó thở không đồng nghĩa với SpO₂ thấp
Một bệnh nhân có thể rất khó thở nhưng SpO₂ chưa giảm, ví dụ:
- Toan chuyển hóa.
- Thuyên tắc phổi giai đoạn đầu.
- Lo âu/cơn hoảng loạn.
- Thiếu máu nặng.
- Suy tim sớm.
- Bệnh thần kinh cơ.
- Hen cấp chưa giảm oxy rõ.
Ngược lại, bệnh nhân có SpO₂ thấp có thể không than khó thở nhiều, đặc biệt ở người cao tuổi, bệnh nhân đái tháo đường, suy giảm tri giác hoặc suy hô hấp mạn.
