Nội dung khóa học
Bài 1. CẬP NHẬT Tiếp cận khó thở cấp: không chỉ là phổi
Khó thở cấp là một trong những lý do thường gặp nhất khiến bệnh nhân đến phòng khám, khoa cấp cứu hoặc nhập viện. Đây là triệu chứng rất quan trọng vì có thể là biểu hiện của nhiều bệnh cảnh nguy hiểm như suy hô hấp cấp, hen nặng, đợt cấp COPD, viêm phổi nặng, thuyên tắc phổi, phù phổi cấp, hội chứng vành cấp, rối loạn nhịp, toan chuyển hóa, nhiễm trùng huyết hoặc bệnh lý thần kinh cơ. Điểm quan trọng trong thực hành là không được xem khó thở cấp chỉ là “bệnh phổi”. Một bệnh nhân khó thở có thể cần thuốc giãn phế quản, nhưng cũng có thể cần lợi tiểu và nitrate vì phù phổi cấp, kháng đông vì thuyên tắc phổi, kháng sinh vì viêm phổi nặng, sốc điện vì rối loạn nhịp, hoặc hồi sức sốc vì nhiễm trùng huyết. Bài học này giúp học viên tiếp cận khó thở cấp theo hướng thực hành: Nhận diện bệnh nhân nguy kịch. Phân biệt khó thở do phổi, tim mạch, chuyển hóa, thần kinh cơ và nguyên nhân khác. Biết cận lâm sàng ban đầu cần làm. Biết khi nào cần oxy, HFNC, NIV, đặt nội khí quản hoặc chuyển ICU. Tránh các lỗi thường gặp như chỉ nghe phổi rồi kết luận, lạm dụng oxy, bỏ sót PE/ACS/phù phổi cấp hoặc không đánh giá khí máu.
0/19
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Nguyên tắc cốt lõi khi tiếp cận khó thở cấp
5. Tiếp cận trong 10 phút đầu
6. Dấu hiệu nguy hiểm cần xử trí ngay
7. Hỏi bệnh định hướng nguyên nhân
8. Khám lâm sàng định hướng
9. Cận lâm sàng ban đầu
10. Phân nhóm nguyên nhân khó thở cấp
11. Chọn hỗ trợ hô hấp ban đầu
12. Lưu đồ: Tiếp cận khó thở cấp
13. Bảng áp dụng nhanh
14. Áp dụng lại vào ca lâm sàng mở đầu
15. Lỗi thường gặp cần tránh
16. Câu hỏi tự lượng giá
17. Take-home messages
18. Tuyên bố
19. Tổng hợp nội dung bài học bằng infographic
Bài 2. CẬP NHẬT Suy hô hấp cấp: oxy, HFNC, NIV và đặt nội khí quản
Suy hô hấp cấp là một trong những tình huống nguy kịch thường gặp nhất trong cấp cứu, hồi sức, nội khoa và hô hấp. Bệnh nhân có thể đến vì khó thở, SpO₂ giảm, thở nhanh, lơ mơ, tím tái, co kéo cơ hô hấp, thở yếu, ngừng thở hoặc sốc. Điểm quan trọng trong thực hành là suy hô hấp không chỉ đơn giản là “SpO₂ thấp”. Có bệnh nhân thiếu oxy máu rõ, có bệnh nhân tăng CO₂ máu nguy hiểm, có bệnh nhân toan chuyển hóa làm thở nhanh sâu, và có bệnh nhân kiệt sức hô hấp sắp ngừng thở dù SpO₂ chưa giảm quá nhiều. Bài học này giúp học viên tiếp cận suy hô hấp cấp theo hướng thực hành: Phân loại suy hô hấp type 1 và type 2. Biết khi nào cần khí máu. Dùng oxy đúng mục tiêu. Chọn đúng phương thức hỗ trợ hô hấp: oxy thường, HFNC, NIV hoặc đặt nội khí quản. Nhận diện thất bại HFNC/NIV. Biết khi nào cần chuyển ICU hoặc gọi hồi sức ngay.
0/20
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Phân loại suy hô hấp cấp
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận suy hô hấp cấp trong 10 phút đầu
7. Cận lâm sàng ban đầu
8. Oxy liệu pháp: dùng đúng mục tiêu
9. HFNC – hệ thống cung cấp oxy lưu lượng cao qua cannula mũi, có làm ấm và làm ẩm
10. NIV – thông khí áp lực dương không xâm lấn qua mask
11. Đặt nội khí quản và thở máy xâm lấn
12. Xử trí theo bệnh cảnh thường gặp
13. Lưu đồ: Suy hô hấp cấp
14. Bảng áp dụng nhanh
15. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
16. Lỗi thường gặp cần tránh
17. Câu hỏi tự lượng giá
18. Take-home messages
19. Tuyên bố
20. Tổng hợp nội dung bài học bằng infographic
Bài 3. CẬP NHẬT Hen phế quản: cơn hen cấp và kiểm soát dài hạn
Hen phế quản là bệnh lý hô hấp mạn tính rất thường gặp, nhưng có thể diễn tiến cấp tính nguy hiểm nếu không được nhận diện và xử trí đúng. Bệnh nhân hen có thể đến phòng khám vì ho, khò khè, nặng ngực, khó thở từng cơn; cũng có thể vào cấp cứu trong tình trạng nói từng từ, co kéo cơ hô hấp, SpO₂ giảm, im lặng phổi hoặc rối loạn tri giác. Điểm quan trọng trong thực hành là hen không chỉ được quản lý bằng thuốc cắt cơn. Một bệnh nhân dùng SABA nhiều lần mỗi ngày có thể thấy “đỡ nhanh”, nhưng thực chất đang kiểm soát hen kém và có nguy cơ đợt cấp nặng. Điều trị hen hiện đại nhấn mạnh kiểm soát viêm đường thở bằng thuốc chứa ICS, đánh giá nguy cơ đợt cấp, kiểm tra kỹ thuật hít, tuân thủ điều trị và xây dựng kế hoạch hành động cho bệnh nhân. Bài học này tập trung vào hai phần lớn: Cơn hen cấp: nhận diện mức độ nặng và xử trí trong giờ đầu. Kiểm soát dài hạn: chọn chiến lược điều trị nền, giảm lạm dụng SABA, tối ưu thuốc hít và phòng ngừa đợt cấp.
0/25
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Nguyên tắc cốt lõi
5. Đánh giá kiểm soát hen dài hạn
6. Cận lâm sàng trong hen
7. Phân tầng mức độ cơn hen cấp
8. Xử trí cơn hen cấp trong giờ đầu
9. Khi nào cần ICU hoặc đặt nội khí quản?
10. Tiêu chuẩn xuất viện sau cơn hen cấp
11. Điều trị kiểm soát dài hạn
12. Điều chỉnh bậc điều trị
13. Kỹ thuật dùng thuốc hít
14. Kế hoạch hành động cho bệnh nhân hen
15. Khi nào cần chuyển chuyên khoa?
16. Bệnh cảnh đặc biệt
17. Lưu đồ 1: Xử trí cơn hen cấp
18. Lưu đồ 2: Kiểm soát hen dài hạn
19. Bảng áp dụng nhanh
20. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
21. Lỗi thường gặp cần tránh
22. Câu hỏi tự lượng giá
23. Take-home messages
24. Tuyên bố
25. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 4. CẬP NHẬT COPD: chẩn đoán, điều trị nền và đợt cấp
COPD là bệnh hô hấp mạn tính thường gặp, có thể phòng ngừa và điều trị được, nhưng vẫn là nguyên nhân quan trọng gây khó thở mạn, giảm chất lượng sống, nhập viện lặp lại và tử vong. Trong thực hành, COPD thường gặp ở bệnh nhân hút thuốc lá lâu năm, tiếp xúc khói bụi nghề nghiệp, khói sinh khối, ô nhiễm không khí hoặc có tiền sử nhiễm trùng hô hấp tái diễn. Điểm khó của COPD là bệnh nhân thường đến khám muộn. Nhiều người nghĩ khó thở khi leo cầu thang là “do tuổi già”, ho khạc đờm buổi sáng là “do hút thuốc”, đến khi nhập viện vì đợt cấp hoặc suy hô hấp mới được chẩn đoán. Bài học này tập trung vào ba câu hỏi thực hành: Khi nào nghi COPD và chẩn đoán xác định bằng gì? Điều trị nền COPD nên chọn thuốc thế nào theo triệu chứng và đợt cấp? Khi bệnh nhân COPD vào đợt cấp, cần xử trí gì trong giờ đầu?
0/25
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghi COPD?
5. Đánh giá bệnh nhân COPD sau chẩn đoán
6. Phân nhóm điều trị ban đầu trong COPD ổn định
7. Thuốc điều trị nền COPD
8. Điều trị không dùng thuốc
9. Oxy dài hạn và hỗ trợ thông khí tại nhà
10. Đợt cấp COPD
11. Phân tầng mức độ nặng của đợt cấp
12. Xử trí đợt cấp COPD trong giờ đầu
13. Khi nào cần nhập viện hoặc ICU?
14. Chẩn đoán phân biệt trong đợt cấp COPD
15. Theo dõi sau đợt cấp
16. Kỹ thuật dùng thuốc hít
17. Lưu đồ 1: Chẩn đoán và điều trị nền COPD
18. Lưu đồ 2: Xử trí đợt cấp COPD
19. Bảng áp dụng nhanh
20. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
21. Lỗi thường gặp cần tránh
22. Câu hỏi tự lượng giá
23. Take-home messages
24. Tuyên bố
25. Tổng hợp nội dung bài học bằng infographic
Bài 5. CẬP NHẬT Viêm phổi cộng đồng: chẩn đoán, phân tầng nặng và điều trị ban đầu
Viêm phổi cộng đồng là một trong những bệnh nhiễm trùng thường gặp nhất trong thực hành nội khoa, hô hấp, cấp cứu và hồi sức. Bệnh nhân có thể đến vì sốt, ho, khạc đờm, khó thở, đau ngực kiểu màng phổi, mệt lả, lơ mơ, SpO₂ giảm hoặc tụt huyết áp. Điểm khó trong thực hành là viêm phổi có phổ biểu hiện rất rộng. Có bệnh nhân chỉ cần điều trị ngoại trú, nhưng cũng có bệnh nhân diễn tiến nhanh thành suy hô hấp, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng, ARDS hoặc tử vong. Vì vậy, bác sĩ không nên chỉ dừng ở câu “có viêm phổi”, mà cần trả lời tiếp: Bệnh nhân có suy hô hấp không? Có sepsis hoặc sốc nhiễm trùng không? Có cần nhập viện hoặc ICU không? Có nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc không? Cần làm xét nghiệm vi sinh gì trước kháng sinh? Kháng sinh kinh nghiệm nên chọn theo bối cảnh nào? Khi nào đánh giá lại và xuống thang kháng sinh? Khi nào cần tìm biến chứng hoặc chẩn đoán khác?
0/25
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến viêm phổi cộng đồng?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Cận lâm sàng ban đầu
8. Phân tầng mức độ nặng
9. Quyết định nơi điều trị
10. Tác nhân gây bệnh thường gặp
11. Kháng sinh kinh nghiệm
12. Khi nào cần bao phủ MRSA hoặc Pseudomonas?
13. Thời gian điều trị kháng sinh
14. Theo dõi đáp ứng điều trị
15. Biến chứng cần tìm
16. Chẩn đoán phân biệt quan trọng
17. Xuất viện và theo dõi sau viêm phổi
18. Lưu đồ: Tiếp cận viêm phổi cộng đồng
19. Bảng áp dụng nhanh
20. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
21. Lỗi thường gặp cần tránh
22. Câu hỏi tự lượng giá
23. Take-home messages
24. Tuyên bố
25. Tổng hợp nội dung bài học bằng infographic
Bài 6. CẬP NHẬT Viêm phổi bệnh viện, viêm phổi liên quan thở máy và viêm phổi hít
Viêm phổi trong bệnh viện là một trong những nhiễm trùng bệnh viện quan trọng nhất vì thường xảy ra ở bệnh nhân có nhiều bệnh nền, suy giảm miễn dịch, sau phẫu thuật, nằm lâu, dùng kháng sinh gần đây hoặc đang thở máy. Khác với viêm phổi cộng đồng, viêm phổi bệnh viện có nguy cơ cao hơn liên quan đến: Vi khuẩn Gram âm. Pseudomonas aeruginosa. Enterobacterales sinh ESBL. Acinetobacter baumannii. Staphylococcus aureus, gồm MRSA. Vi khuẩn đa kháng. Bệnh cảnh nặng hơn, dễ suy hô hấp và sốc nhiễm trùng. Điểm khó là bệnh nhân nằm viện có thể sốt, bạch cầu tăng, X-quang xấu đi vì nhiều nguyên nhân khác nhau: phù phổi, xẹp phổi, ARDS, thuyên tắc phổi, xuất huyết phế nang, hít sặc, viêm phổi do virus, nhiễm trùng ngoài phổi hoặc phản ứng viêm sau phẫu thuật.
0/23
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào nghĩ đến HAP/VAP?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Yếu tố nguy cơ vi khuẩn đa kháng
7. Tiếp cận trong 10 phút đầu
8. Cận lâm sàng ban đầu
9. Điều trị HAP
10. Điều trị VAP
11. Viêm phổi hít
12. Thời gian điều trị và đánh giá lại
13. Biến chứng cần nhận diện
14. Phòng ngừa VAP và HAP
15. Lưu đồ 1: Tiếp cận HAP/VAP
16. Lưu đồ 2: Tiếp cận viêm phổi hít
17. Bảng áp dụng nhanh
18. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
19. Lỗi thường gặp cần tránh
20. Câu hỏi tự lượng giá
21. Take-home messages
22. Tuyên bố
23. Tổng hợp nội dung bài học bằng infographic
Bài 7. CẬP NHẬT Lao phổi: chẩn đoán xác định, điều trị và theo dõi
Lao phổi là bệnh truyền nhiễm hô hấp quan trọng, thường gặp trong thực hành lâm sàng tại Việt Nam. Bệnh có thể biểu hiện âm thầm bằng ho kéo dài, sụt cân, sốt nhẹ về chiều, vã mồ hôi đêm; nhưng cũng có thể đến cấp cứu vì ho ra máu, suy hô hấp, tràn dịch màng phổi, lao kê hoặc nhiễm trùng nặng. Điểm thực hành quan trọng là không nên chẩn đoán lao chỉ dựa vào “X-quang giống lao”, cũng không nên loại trừ lao chỉ vì soi AFB đờm âm tính một lần. Chẩn đoán lao cần phối hợp lâm sàng – hình ảnh – vi sinh – xét nghiệm phân tử – đánh giá nguy cơ kháng thuốc. Bài học này giúp học viên trả lời 8 câu hỏi thực hành: Khi nào cần nghi lao phổi? Bệnh nhân nghi lao có cần cách ly không? Cần lấy mẫu gì và lấy mấy mẫu? AFB, Xpert/NAAT, cấy và kháng sinh đồ khác nhau thế nào? Khi nào nghĩ lao kháng rifampicin/đa kháng? Điều trị lao nhạy thuốc gồm những thuốc nào? Theo dõi tác dụng phụ và đáp ứng điều trị ra sao? Khi nào cần chuyển chuyên khoa/chương trình chống lao?
0/26
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến lao phổi?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Lấy mẫu đờm đúng cách
8. Diễn giải xét nghiệm lao
9. Hình ảnh học trong lao phổi
10. Đánh giá trước điều trị
11. Điều trị lao phổi nhạy thuốc
12. Tác dụng phụ thuốc lao hàng một
13. Theo dõi trong quá trình điều trị
14. Khi nào nghi lao kháng thuốc?
15. Lao và bệnh đồng mắc
16. Điều trị dự phòng lao
17. Quản lý người tiếp xúc và y tế công cộng
18. Khi nào cần nhập viện hoặc chuyển chuyên khoa?
19. Lưu đồ: Tiếp cận nghi lao phổi
20. Bảng áp dụng nhanh
21. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
22. Lỗi thường gặp cần tránh
23. Câu hỏi tự lượng giá
24. Take-home messages
25. Tuyên bố
26. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 8. CẬP NHẬT Ho ra máu: phân tầng nguy cơ và xử trí cấp cứu
Ho ra máu là triệu chứng có thể gặp trong rất nhiều bệnh cảnh hô hấp: lao phổi, giãn phế quản, viêm phổi, ung thư phổi, áp xe phổi, nấm phổi, thuyên tắc phổi, bệnh lý mạch máu phổi, rối loạn đông máu hoặc do thuốc kháng đông. Đa số trường hợp ho ra máu lượng ít không gây tử vong ngay. Tuy nhiên, ho ra máu lượng nhiều hoặc ho ra máu gây suy hô hấp là cấp cứu nguy hiểm, vì bệnh nhân thường tử vong do ngạt máu trong đường thở, không chỉ do mất máu. Điểm thực hành quan trọng: Trong ho ra máu nặng, ưu tiên đầu tiên là bảo vệ đường thở và phổi lành, sau đó mới tìm nguyên nhân. Bài học này giúp học viên tiếp cận ho ra máu theo hướng thực hành: Phân biệt ho ra máu thật với nôn ra máu hoặc chảy máu mũi họng. Phân tầng ho ra máu nhẹ, trung bình, nặng và đe dọa tính mạng. Xử trí ban đầu trong 10 phút đầu. Biết khi nào cần CT/CTA, nội soi phế quản, ICU, can thiệp nút mạch hoặc phẫu thuật. Tránh các lỗi thường gặp như cho bệnh nhân nằm ngửa, chậm bảo vệ đường thở, bỏ sót lao/ung thư hoặc không đảo ngược rối loạn đông máu.
0/24
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Phân biệt ho ra máu, nôn ra máu và chảy máu mũi họng
5.Nguyên nhân ho ra máu thường gặp
6. Phân tầng mức độ ho ra máu
7. Tiếp cận trong 10 phút đầu
8. Tư thế bệnh nhân
9. Cận lâm sàng ban đầu
10. Vai trò của X-quang, CT/CTA và nội soi phế quản
11. Điều trị ban đầu theo mức độ
12. Vai trò của thuốc cầm máu và tranexamic acid
13. Nút động mạch phế quản
14. Khi nào cần phẫu thuật?
15. Xử trí theo nguyên nhân thường gặp
16. Khi nào cần nhập viện hoặc ICU?
17. Lưu đồ thực hành lâm sàng
18. Bảng áp dụng nhanh
19. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
20. Lỗi thường gặp cần tránh
21. Câu hỏi tự lượng giá
22. Take-home messages
23. Tuyên bố
24. Tóm tắt nội dung bằng infographic
Bài 9. CẬP NHẬT Tràn khí màng phổi: nhận diện, phân loại và xử trí
Tràn khí màng phổi là tình trạng có khí trong khoang màng phổi, làm phổi xẹp một phần hoặc toàn bộ. Bệnh nhân có thể đến vì đau ngực đột ngột, khó thở, ho khan, cảm giác tức ngực hoặc SpO₂ giảm. Đa số trường hợp tràn khí màng phổi tự phát nguyên phát ở người trẻ, ổn định có thể không quá nguy kịch. Tuy nhiên, tràn khí màng phổi có thể trở thành cấp cứu tử vong nhanh nếu là tràn khí màng phổi áp lực, tràn khí hai bên, tràn khí trên bệnh nhân COPD nặng, bệnh phổi kẽ, thở máy, chấn thương ngực hoặc chỉ còn một phổi chức năng tốt.
0/24
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến tràn khí màng phổi?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Dấu hiệu nguy hiểm cần xử trí ngay
8. Chẩn đoán hình ảnh
9. Phân loại theo nguyên nhân và ý nghĩa xử trí
10. Xử trí tràn khí áp lực
11. Điều trị tràn khí tự phát nguyên phát
12. Điều trị tràn khí tự phát thứ phát
13. Dẫn lưu màng phổi: theo dõi và lỗi cần tránh
14. Rò khí kéo dài
15. Dự phòng tái phát và chỉ định ngoại lồng ngực
16. Tư vấn sau tràn khí màng phổi
17. Lưu đồ: Tiếp cận tràn khí màng phổi
18. Bảng áp dụng nhanh
19. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
20. Lỗi thường gặp cần tránh
21. Câu hỏi tự lượng giá
22. Take-home messages
23. Tuyên bố
24. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 10. CẬP NHẬT Tràn dịch màng phổi: tiếp cận dịch thấm, dịch tiết và dẫn lưu
Tràn dịch màng phổi là tình trạng tích tụ dịch bất thường trong khoang màng phổi. Đây không phải là một chẩn đoán cuối cùng, mà là một dấu hiệu của bệnh nền. Nguyên nhân có thể là suy tim, xơ gan, hội chứng thận hư, viêm phổi, lao, ung thư, thuyên tắc phổi, bệnh tự miễn, viêm tụy, chấn thương hoặc sau phẫu thuật. Trong thực hành, tràn dịch màng phổi có thể được phát hiện khi bệnh nhân đến vì: Khó thở. Đau ngực kiểu màng phổi. Ho khan. Sốt. Sụt cân. Gõ đục, giảm rì rào phế nang. X-quang ngực có mờ đáy phổi. Siêu âm hoặc CT phát hiện dịch màng phổi.
0/24
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào nghĩ đến tràn dịch màng phổi?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Cận lâm sàng ban đầu
8. Diễn giải dịch màng phổi
9. Tràn dịch cận viêm phổi và tràn mủ màng phổi
10. Lao màng phổi
11. Tràn dịch màng phổi ác tính
12. Tràn máu màng phổi
13. Tràn dưỡng chấp màng phổi
14. Vai trò của siêu âm, CT và sinh thiết
15. Chọc dịch màng phổi: thực hành an toàn
16. Dẫn lưu màng phổi
17. Lưu đồ: Tiếp cận tràn dịch màng phổi
18. Bảng áp dụng nhanh
19. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
20. Lỗi thường gặp cần tránh
21. Câu hỏi tự lượng giá
22. Take-home messages
23. Tuyên bố
24. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 11. CẬP NHẬT ARDS: nhận diện sớm và chiến lược bảo vệ phổi
ARDS là hội chứng suy hô hấp cấp nguy hiểm, thường xảy ra sau một bệnh cảnh nặng như viêm phổi, sepsis, hít sặc, chấn thương, viêm tụy cấp, truyền máu hoặc bỏng. Bệnh nhân thường có giảm oxy máu khó cải thiện, tổn thương phổi hai bên và cần hỗ trợ hô hấp mức cao. Trong thực hành, điều quan trọng không phải chỉ là gọi tên ARDS, mà là nhận diện sớm bệnh nhân đang xấu đi để tránh trì hoãn ICU, trì hoãn đặt nội khí quản khi cần, hoặc thông khí với thể tích khí lưu thông quá cao gây tổn thương phổi do máy thở.
0/27
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ARDS
5. Khi nào cần nghĩ đến ARDS?
6. Chẩn đoán phân biệt quan trọng
7. Tiếp cận trong 10 phút đầu
8. Cận lâm sàng ban đầu
9. Phân tầng mức độ ARDS
10. Hỗ trợ hô hấp không xâm lấn: oxy, HFNC, NIV
11. Khi nào cần đặt nội khí quản?
12. Thông khí bảo vệ phổi
13. PEEP và recruitment
14. Nằm sấp
15. Giãn cơ
16. Dịch truyền và huyết động
17. Corticosteroid trong ARDS
18. ECMO
19. Theo dõi bệnh nhân ARDS
20. Lưu đồ: Tiếp cận ARDS
21. Bảng áp dụng nhanh
22. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
23. Lỗi thường gặp cần tránh
24. Câu hỏi tự lượng giá
25. Take-home messages
26. Tuyên bố
27. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 12. CẬP NHẬT Nhiễm trùng hô hấp do virus: cúm, COVID-19, RSV và viêm phế quản cấp
Nhiễm trùng hô hấp do virus là một trong những lý do khám bệnh thường gặp nhất ở phòng khám, cấp cứu và nội trú. Đa số bệnh nhân có thể hồi phục với điều trị triệu chứng, nghỉ ngơi, bù dịch và theo dõi. Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể diễn tiến thành viêm phổi virus, bội nhiễm vi khuẩn, suy hô hấp, đợt cấp COPD/hen, ARDS, mất bù suy tim hoặc sepsis. Trong thực hành, bác sĩ cần tránh hai thái cực: Một là lạm dụng kháng sinh cho mọi bệnh nhân ho sốt do virus. Hai là đánh giá nhẹ bệnh nhân nguy cơ cao như người già, bệnh tim phổi mạn, COPD, hen nặng, suy giảm miễn dịch, thai kỳ, béo phì, bệnh thận, đái tháo đường hoặc SpO₂ giảm.
0/21
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Nguyên tắc cốt lõi
5. Tiếp cận trong 10 phút đầu
6. Cận lâm sàng gợi ý
7. Cúm: nhận diện và điều trị
8. COVID-19: phân tầng nguy cơ và điều trị
9. RSV ở người lớn
10. Viêm phế quản cấp và ho sau nhiễm virus
11. Khi nào cần kháng sinh?
12. Điều trị triệu chứng: dùng gì và tránh gì?
13. Phòng bệnh và kiểm soát lây nhiễm
14. Lưu đồ: Tiếp cận nhiễm trùng hô hấp do virus
15. Bảng áp dụng nhanh
16. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
17. Lỗi thường gặp cần tránh
18. Câu hỏi tự lượng giá
19. Take-home messages
20. Tuyên bố
21. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 13. CẬP NHẬT Thuyên tắc phổi cấp: nghi ngờ, chẩn đoán, phân tầng nguy cơ và điều trị
Thuyên tắc phổi là bệnh cảnh cấp cứu tim phổi quan trọng, xảy ra khi huyết khối, thường từ hệ tĩnh mạch sâu chi dưới hoặc chậu, di chuyển lên động mạch phổi. Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng: có bệnh nhân chỉ đau ngực nhẹ và khó thở thoáng qua, nhưng cũng có bệnh nhân ngất, sốc, ngừng tuần hoàn hoặc tử vong đột ngột. Điểm khó là thuyên tắc phổi có thể giống rất nhiều bệnh khác: Viêm phổi. Hen/COPD đợt cấp. Hội chứng vành cấp. Tràn khí màng phổi. Phù phổi cấp. Viêm màng phổi. Rối loạn lo âu. Đau cơ thành ngực. Vì vậy, bác sĩ lâm sàng cần một cách tiếp cận có hệ thống. Không nên chụp CTPA cho mọi bệnh nhân đau ngực, nhưng cũng không được bỏ sót bệnh nhân PE nguy cơ cao.
0/26
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến thuyên tắc phổi?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Cận lâm sàng ban đầu
8. Công cụ xác suất lâm sàng
9. D-dimer: dùng đúng để tránh hại
10. Chẩn đoán hình ảnh
11. Phân tầng nguy cơ sau khi chẩn đoán PE
12. Điều trị chống đông
13. Tái tưới máu trong PE
14. Hỗ trợ hô hấp và huyết động
15. Lọc tĩnh mạch chủ dưới
16. Thời gian chống đông
17. PE trong các tình huống đặc biệt
18. Theo dõi sau PE
19. Lưu đồ: Tiếp cận nghi thuyên tắc phổi cấp
20. Bảng áp dụng nhanh
21. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
22. Lỗi thường gặp cần tránh
23. Câu hỏi tự lượng giá
24. Take-home messages
25. Tuyên bố
26. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 14. CẬP NHẬT Ung thư phổi và nốt phổi: phát hiện sớm, chẩn đoán và xử trí ban đầu
Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính quan trọng nhất trong thực hành hô hấp – nội khoa – cấp cứu. Bệnh thường được phát hiện muộn vì triệu chứng ban đầu dễ nhầm với viêm phế quản, COPD, lao phổi, viêm phổi hoặc ho do hút thuốc. Trong thực hành, bác sĩ thường gặp 3 tình huống: Bệnh nhân có triệu chứng nghi ung thư phổi: ho kéo dài, ho ra máu, sụt cân, đau ngực, khó thở, khàn tiếng. Bệnh nhân có nốt phổi tình cờ trên CT/X-quang. Bệnh nhân có biến chứng cấp cứu do ung thư phổi: chèn ép tĩnh mạch chủ trên, ho ra máu nặng, tắc nghẽn đường thở trung tâm, tràn dịch màng phổi ác tính, di căn não, tăng calci máu.
0/22
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến ung thư phổi?
5. Tầm soát ung thư phổi bằng LDCT
6. Tiếp cận nốt phổi tình cờ
7. Tiếp cận trong 10 phút đầu khi nghi ung thư phổi
8. Cận lâm sàng cần làm
9. Xét nghiệm phân tử và PD-L1 trong NSCLC
10. Phân giai đoạn ung thư phổi
11. Các cấp cứu liên quan ung thư phổi
12. Điều trị tổng quan
13. Theo dõi và tư vấn bệnh nhân
14. Lưu đồ 1: Tiếp cận bệnh nhân nghi ung thư phổi
15. Lưu đồ 2: Tiếp cận nốt phổi tình cờ
16. Bảng áp dụng nhanh
17. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
18. Lỗi thường gặp cần tránh
19. Câu hỏi tự lượng giá
20. Take-home messages
21. Tuyên bố
22. Tổng hợp nội dung bằng infographic
Bài 15. CẬP NHẬT Giãn phế quản ở người lớn: chẩn đoán nguyên nhân, quản lý nền và đợt cấp
Giãn phế quản là bệnh hô hấp mạn tính đặc trưng bởi giãn bất thường và không hồi phục của phế quản, thường đi kèm viêm mạn tính, tăng tiết đờm, nhiễm trùng tái diễn và tổn thương đường thở tiến triển. Trong thực hành, bệnh nhân giãn phế quản thường đến khám vì: Ho đờm kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm. Khạc đờm mủ tái diễn. Nhiễm trùng hô hấp lặp lại. Viêm phổi tái diễn. Khó thở. Ho ra máu. Mệt mỏi, giảm chất lượng sống. Đợt cấp phải dùng kháng sinh nhiều lần. Điểm dễ sai là chỉ điều trị từng đợt bằng kháng sinh mà không xây dựng kế hoạch nền. Nếu không đánh giá nguyên nhân, không cấy đờm, không hướng dẫn dẫn lưu đờm, không kiểm tra Pseudomonas/NTM, không phục hồi chức năng và không dự phòng đợt cấp, bệnh nhân rất dễ rơi vào vòng xoắn: đờm ứ → nhiễm trùng → viêm → tổn thương phế quản thêm → càng ứ đờm → càng nhiễm trùng.
0/25
1. Mục tiêu học tập
2. Tình huống lâm sàng mở đầu
3. Định nghĩa thực hành
4. Khi nào cần nghĩ đến giãn phế quản?
5. Nguyên tắc cốt lõi
6. Tiếp cận trong 10 phút đầu
7. Chẩn đoán xác định
8. Đánh giá mức độ nặng
9. Điều trị nền trong giai đoạn ổn định
10. Điều trị đợt cấp giãn phế quản
11. Pseudomonas aeruginosa trong giãn phế quản
12. Kháng sinh dài hạn
13. NTM trong giãn phế quản
14. ABPA và hen/COPD đi kèm
15. Ho ra máu trong giãn phế quản
16. Khi nào cần nhập viện hoặc chuyển chuyên khoa?
17. Lưu đồ 1: Tiếp cận bệnh nhân nghi giãn phế quản
18. Lưu đồ 2: Xử trí đợt cấp giãn phế quản
19. Bảng áp dụng nhanh
20. Áp dụng lại ca lâm sàng mở đầu
21. Lỗi thường gặp cần tránh
22. Câu hỏi tự lượng giá
23. Take-home messages
24. Tuyên bố
25. Tổng hợp bài học bằng infographic
CẬP NHẬT Hô hấp cấp cứu và bệnh mạn thường gặp

Áp dụng lại vào ca lâm sàng mở đầu

Bệnh nhân nữ 68 tuổi khó thở cấp, SpO₂ 84%, thở nhanh 34 lần/phút, có COPD và suy tim, nghe vừa ran rít vừa ran ẩm.

Nhận định ban đầu

Bệnh nhân có khó thở cấp kèm suy hô hấp thiếu oxy. Nguyên nhân có thể chồng lấp:

  • Đợt cấp COPD.
  • Phù phổi cấp do tim.
  • Viêm phổi hoặc nhiễm trùng.
  • ACS gây khó thở/phù phổi.
  • PE nếu có yếu tố nguy cơ.

Việc cần làm trong 10 phút đầu

  1. ABCDE.
  2. Cho oxy ngay, nhưng vì bệnh nhân có COPD, cần kiểm soát mục tiêu SpO₂ ban đầu khoảng 88–92% cho đến khi có khí máu.
  3. Đặt monitor, đường truyền.
  4. Làm khí máu để đánh giá PaCO₂ và pH.
  5. ECG 12 chuyển đạo.
  6. X-quang ngực hoặc siêu âm phổi tại giường.
  7. Xét nghiệm: CTM, điện giải, creatinine, CRP, troponin, BNP/NT-proBNP nếu có.
  8. Nếu có toan hô hấp do COPD và bệnh nhân còn hợp tác: cân nhắc NIV.
  9. Nếu phù phổi cấp tăng huyết áp: cân nhắc NIV, nitrate nếu phù hợp, lợi tiểu nếu sung huyết.
  10. Nếu nghi viêm phổi: kháng sinh sau khi đánh giá mức độ nặng và lấy mẫu phù hợp.
  11. Theo dõi sát đáp ứng: SpO₂, nhịp thở, công thở, tri giác, khí máu.

Thông điệp từ ca bệnh

Không nên chỉ điều trị như COPD vì nghe ran rít. Ran rít có thể xuất hiện trong phù phổi cấp. Ở bệnh nhân có nhiều bệnh nền, cần đánh giá đồng thời phổi – tim – nhiễm trùng – huyết động.

Bài trước
Bài sau
0% Hoàn thành
Lên đầu trang