Take-home messages
- Đau bụng cấp phải tiếp cận bằng ABCDE trước khi định khu chẩn đoán.
- Mục tiêu 10 phút đầu là nhận diện bệnh nhân nguy kịch và bệnh cần can thiệp khẩn.
- Red flags gồm sốc, viêm phúc mạc, đau dữ dội đột ngột, bụng chướng/bí trung đại tiện, vàng da kèm sốt, lactate tăng và rối loạn tri giác.
- Đau không tương xứng khám bụng ở người rung nhĩ hoặc bệnh mạch máu phải nghĩ thiếu máu mạc treo.
- Phụ nữ tuổi sinh sản đau bụng cấp cần test thai.
- Người cao tuổi, suy giảm miễn dịch hoặc dùng steroid có thể có triệu chứng mờ dù bệnh rất nặng.
- Siêu âm thường hữu ích trong đau hạ sườn phải, thai kỳ, phụ khoa và đánh giá tại giường.
- CT bụng chậu có cản quang rất hữu ích trong đau bụng người lớn không rõ nguyên nhân hoặc có red flags.
- CT angiography cần được nghĩ sớm khi nghi thiếu máu mạc treo, vỡ phình động mạch chủ hoặc bệnh mạch máu.
- Giảm đau không nên bị trì hoãn; hãy giảm đau và khám lại.
- Kháng sinh cần dùng sớm khi nghi nhiễm trùng ổ bụng nặng, nhưng phải nhớ kiểm soát ổ nhiễm.
- Không cho về bệnh nhân đau bụng cấp nếu sinh hiệu bất thường, đau chưa kiểm soát, có red flags hoặc chẩn đoán chưa đủ an toàn.
- Đau bụng cấp cần đánh giá lại nhiều lần; bệnh ngoại khoa có thể tiến triển theo thời gian.
- Khi không chắc chắn, an toàn nhất là theo dõi, khám lại, hội chẩn và dùng hình ảnh học phù hợp.
