Xét nghiệm ban đầu
Không có “combo xét nghiệm đau bụng” áp dụng máy móc cho mọi bệnh nhân. Xét nghiệm phải theo bệnh cảnh.
8.1. Xét nghiệm thường cần trong đau bụng cấp có nguy cơ
- Công thức máu.
- CRP nếu nghi viêm/nhiễm trùng.
- Điện giải.
- Ure, creatinine.
- Glucose.
- AST, ALT, bilirubin, ALP, GGT.
- Amylase/lipase nếu nghi viêm tụy.
- Đông máu nếu xuất huyết, bệnh gan, chuẩn bị thủ thuật/mổ hoặc dùng chống đông.
- Nhóm máu, phản ứng chéo nếu xuất huyết hoặc có khả năng mổ.
- Lactate/khí máu nếu sốc, sepsis, nghi thiếu máu ruột.
- Tổng phân tích nước tiểu.
- β-hCG ở phụ nữ tuổi sinh sản.
- Troponin/ECG nếu đau thượng vị, người già, nguy cơ tim mạch hoặc triệu chứng không điển hình.
8.2. Lactate
Lactate tăng có thể gợi ý:
- Sốc.
- Sepsis.
- Thiếu máu mạc treo.
- Co giật.
- Suy gan.
- Thiếu oxy mô.
Nhưng lactate bình thường không loại trừ sớm thiếu máu mạc treo hoặc bệnh ngoại khoa nguy hiểm. Cần đọc lactate theo toàn cảnh.
8.3. Lipase
Lipase hỗ trợ chẩn đoán viêm tụy cấp khi:
- Đau bụng phù hợp.
- Lipase tăng đáng kể.
- Hình ảnh phù hợp nếu cần.
Không nên chẩn đoán viêm tụy chỉ vì lipase tăng nhẹ trong bệnh nhân suy thận, viêm ruột, tắc ruột, sepsis hoặc bệnh ổ bụng khác.
8.4. β-hCG
Ở phụ nữ tuổi sinh sản:
- Đau bụng dưới.
- Ngất.
- Ra huyết âm đạo.
- Tụt huyết áp.
- Đau vai.
- Không nhớ kỳ kinh.
- Đang dùng tránh thai nhưng không chắc chắn.
Cần làm β-hCG.
Thai ngoài tử cung vẫn có thể xảy ra dù bệnh nhân nói “ít khả năng có thai”.