Take-home messages
- Bệnh nhân thần kinh cấp phải được tiếp cận bằng ABCDE trước khi định khu chi tiết.
- Glucose mao mạch là xét nghiệm bắt buộc trong rối loạn ý thức, co giật và nghi đột quỵ.
- Hạ đường huyết có thể giả đột quỵ và phải được xử trí ngay.
- Nếu dấu đột quỵ vẫn còn sau chỉnh glucose, vẫn tiếp tục quy trình stroke.
- GCS nên ghi từng thành phần E, V, M, không chỉ tổng điểm.
- Đồng tử lệch hoặc mất phản xạ ánh sáng trong bệnh nhân GCS giảm là dấu hiệu nguy hiểm.
- Dấu thần kinh khu trú cấp là stroke/xuất huyết cho đến khi chứng minh ngược lại.
- Last known well là thông tin sống còn trong đột quỵ cấp.
- Không chờ troponin, lipid máu hoặc xét nghiệm không cần thiết để chụp CT trong stroke cấp.
- Co giật kéo dài cần benzodiazepine đúng liều, đúng thời điểm.
- Không tỉnh lại sau co giật cần nghĩ non-convulsive status epilepticus.
- Hôn mê không phải chẩn đoán; phải tìm glucose, oxy, CO₂, sepsis, độc chất, cấu trúc và co giật.
- Đau đầu sét đánh là xuất huyết dưới nhện cho đến khi chứng minh ngược lại.
- Chóng mặt cấp kèm thất điều nặng, song thị, nói khó hoặc không đứng được là đột quỵ tuần hoàn sau cho đến khi chứng minh ngược lại.
- Yếu hai chân kèm mức cảm giác hoặc rối loạn cơ vòng là tổn thương tủy cho đến khi chứng minh ngược lại.
- Bệnh nhân thần kinh có GCS giảm không được quy cho rượu/độc chất nếu chưa loại trừ tổn thương nội sọ quan trọng.
- CT não khẩn rất quan trọng nhưng không thay thế hồi sức đường thở, oxy, glucose và co giật.
- Viêm màng não/viêm não nặng không được để LP hoặc CT làm chậm kháng sinh/acyclovir khi bệnh nhân nguy kịch.
- Gọi thần kinh, hồi sức, ngoại thần kinh và can thiệp mạch sớm giúp không bỏ lỡ cửa sổ điều trị.
- Câu hỏi cuối cùng luôn là: “Bệnh nhân thần kinh cấp này có đang chết hoặc mất chức năng não/tủy vì nguyên nhân nào có thể đảo ngược ngay trong vài phút đầu không?”
