D – Disability: tri giác, glucose, co giật và thân nhiệt
Rối loạn tri giác trong ngộ độc có thể do độc chất, nhưng cũng có thể do nguyên nhân khác.
Đánh giá nhanh
- GCS hoặc AVPU.
- Đồng tử.
- Dấu thần kinh khu trú.
- Co giật.
- Glucose mao mạch.
- Nhiệt độ.
- Dấu màng não nếu nghi nhiễm trùng.
- Dấu chấn thương đầu.
- Dấu cai rượu hoặc cai thuốc.
- Dấu tăng áp lực nội sọ nếu có.
Glucose là xét nghiệm phải làm sớm
Hạ đường huyết có thể giống hôn mê do ngộ độc và có thể gây tổn thương não nếu chậm xử trí.
Nguyên nhân có thể là:
- Insulin.
- Sulfonylurea.
- Rượu.
- Salicylate.
- Suy gan.
- Sepsis.
- Trẻ em hoặc người già ăn uống kém.
- Ngộ độc phối hợp.
Trong tiếp cận ngộ độc cấp, sửa hạ đường huyết là một trong các bước hồi sức ban đầu được nhấn mạnh trong các tài liệu độc chất cấp cứu.
Co giật trong ngộ độc
Co giật do độc chất cần xử trí nhanh vì có thể gây:
- Thiếu oxy.
- Toan lactic.
- Tăng thân nhiệt.
- Tiêu cơ vân.
- Tổn thương não.
- Loạn nhịp.
- Hít sặc.
Các độc chất thường gây co giật:
- TCA.
- Bupropion.
- Tramadol.
- Cocaine.
- Amphetamine.
- Isoniazid.
- Theophylline.
- Camphor.
- Thuốc diệt chuột hoặc hóa chất.
- Cai rượu, cai benzodiazepine.
Tăng thân nhiệt là cấp cứu độc chất
Tăng thân nhiệt nặng không chỉ là “sốt”.
Cần nghĩ đến:
- Serotonin syndrome.
- Sympathomimetic toxicity.
- Anticholinergic toxicity.
- Neuroleptic malignant syndrome.
- Malignant hyperthermia.
- Salicylate.
- Say nóng.
- Sepsis.
Nếu thân nhiệt tăng cao kèm kích động, co cứng, clonus, co giật hoặc rối loạn huyết động, phải xử trí tích cực: an thần phù hợp, làm mát, kiểm soát co giật, bù dịch thận trọng, theo dõi CK, kali, creatinine và toan máu.
Mọi bệnh nhân ngộ độc lơ mơ đều cần được đo glucose sớm. Hạ đường huyết, co giật và tăng thân nhiệt là ba tình huống phải xử trí ngay, không chờ xác định độc chất.
