Đọc CBC theo 5 dòng: Hb – MCV – WBC/ANC – platelet – smear

CBC không nên đọc rời rạc. Hãy đọc theo trình tự cố định.

Dòng 1. Hb

Hỏi:

  • Hb thấp hay cao?
  • Giảm cấp hay mạn?
  • Có triệu chứng thiếu oxy mô không?
  • Có chảy máu không?
  • Có tan máu không?
  • Có giảm sinh máu không?
  • Có bệnh tim mạch không?
  • Có cần truyền hồng cầu không?

Dòng 2. MCV

  • MCV thấp: thiếu sắt, thalassemia, bệnh mạn, sideroblastic.
  • MCV bình thường: mất máu cấp, bệnh mạn, suy thận, tan máu sớm, suy tủy.
  • MCV cao: B12/folate, rượu, gan, suy giáp, thuốc, MDS, reticulocytosis.

Dòng 3. WBC và ANC

  • WBC rất cao: nhiễm trùng, viêm, steroid, leukemia, leukemoid reaction.
  • WBC thấp: virus, thuốc, sepsis nặng, suy tủy.
  • ANC thấp: nguy cơ nhiễm trùng.
  • Có blast không?
  • Có lymphocytosis mạn không?
  • Có eosinophilia không?

Dòng 4. Platelet

  • Thấp nhẹ, vừa hay nặng?
  • Giảm đơn độc hay nhiều dòng?
  • Có chảy máu không?
  • Có huyết khối không?
  • Có sepsis/DIC không?
  • Có heparin không?
  • Có thuốc mới không?
  • Có schistocytes không?

Dòng 5. Smear

Phết máu ngoại vi rất quan trọng khi:

  • Giảm tiểu cầu nặng.
  • Thiếu máu không rõ.
  • Nghi tan máu.
  • Nghi TTP/DIC.
  • Nghi leukemia.
  • Bạch cầu rất cao.
  • Giảm nhiều dòng.
  • MCV bất thường không giải thích.

 

Đọc CBC không phải chỉ nhìn Hb thấp hay tiểu cầu thấp. Hãy đọc theo mô hình: Hb – MCV – WBC/ANC – platelet – smear, rồi gắn với bệnh cảnh chảy máu, huyết khối, nhiễm trùng hoặc suy tủy.