Tư duy 10 phút đầu: bệnh nhân ổn định hay đang nguy kịch?
Khi thấy bất thường huyết học, câu hỏi đầu tiên không phải là “chỉ số nào thấp nhất”, mà là:
Bệnh nhân có đang chết vì chảy máu, thiếu oxy mô, huyết khối, sepsis, suy tủy cấp, DIC, TTP hoặc biến chứng thuốc không?
10 câu hỏi đầu tiên
- Bệnh nhân có sốc không?
- Có chảy máu đang tiếp diễn không?
- Có thiếu oxy, đau ngực, ngất, suy tim do thiếu máu không?
- Có xuất huyết nội sọ, tiêu hóa, sản phụ khoa, sau chấn thương không?
- Có huyết khối cấp không: DVT, PE, stroke, thiếu máu chi?
- Có sốt giảm bạch cầu không?
- Có tiểu cầu rất thấp kèm thần kinh/thận/tan máu không?
- Có dùng warfarin, DOAC, heparin, kháng kết tập tiểu cầu không?
- Có sepsis, ung thư, thai kỳ, bệnh gan, suy thận không?
- Có dấu leukemia cấp: blast, giảm nhiều dòng, bạch cầu rất cao, chảy máu, nhiễm trùng không?
ABCDE trong bất thường huyết học
A – Airway
- Chảy máu đường thở?
- Nôn máu nhiều?
- Phù nề, tụ máu cổ?
- Giảm ý thức do xuất huyết nội sọ, TTP, sepsis?
B – Breathing
- Khó thở do thiếu máu nặng?
- PE?
- TRALI/TACO sau truyền máu?
- Xuất huyết phế nang?
- Sepsis, pneumonia?
C – Circulation
- Sốc mất máu?
- Sốc sepsis/DIC?
- Nhịp nhanh do thiếu máu?
- Huyết khối gây sốc như PE nguy cơ cao?
- Cần truyền dịch, máu, vận mạch?
D – Disability
- Lơ mơ do TTP, xuất huyết não, sepsis, thiếu oxy?
- Co giật?
- Đau đầu dữ dội?
- Dấu khu trú?
- Glucose?
E – Exposure
- Chấm xuất huyết.
- Bầm máu.
- Xuất huyết niêm mạc.
- Vàng da.
- Lách to.
- Hạch to.
- Dấu DVT.
- Dấu nhiễm trùng.
- Dấu chảy máu tiêu hóa, tiết niệu, phụ khoa.
Trong 10 phút đầu, hãy phân loại bệnh nhân thành: chảy máu, huyết khối, thiếu máu nguy hiểm, giảm tiểu cầu nguy hiểm, nhiễm trùng giảm bạch cầu, hay bất thường xét nghiệm chưa nguy kịch.
