Take-home messages
- Ngộ độc cấp là bệnh cảnh động, có thể xấu nhanh dù ban đầu triệu chứng nhẹ.
- Trong 10 phút đầu, ưu tiên là ABCDE, không phải tìm đủ tên thuốc.
- Đường thở phải được đánh giá trước mọi khử độc tiêu hóa.
- Bệnh nhân lơ mơ, nôn ói hoặc mất phản xạ bảo vệ có nguy cơ hít sặc rất cao.
- Suy hô hấp do opioid hoặc thuốc an thần có thể bị bỏ sót nếu chỉ nhìn SpO₂.
- SpO₂ có thể không đáng tin trong ngộ độc CO hoặc rối loạn hemoglobin.
- Glucose mao mạch là xét nghiệm bắt buộc ở bệnh nhân ngộ độc lơ mơ.
- Co giật do độc chất cần xử trí ngay để tránh thiếu oxy, toan máu, tiêu cơ vân và tổn thương não.
- Tăng thân nhiệt trong ngộ độc là cấp cứu, không xử trí như sốt thông thường.
- ECG 12 chuyển đạo là xét nghiệm hồi sức trong ngộ độc.
- QRS rộng gợi ý block kênh natri và có nguy cơ loạn nhịp thất.
- QT dài làm tăng nguy cơ xoắn đỉnh, nhất là khi kèm rối loạn điện giải.
- Toxidrome giúp định hướng nhóm độc chất nhưng không thay thế hồi sức.
- Opioid toxidrome: giảm tri giác, thở chậm, đồng tử co.
- Cholinergic toxidrome: tăng tiết, co đồng tử, co thắt phế quản, tiêu chảy, yếu cơ.
- Anticholinergic toxidrome: kích động, da nóng khô, đồng tử giãn, bí tiểu.
- Sympathomimetic toxidrome: kích động, tăng huyết áp, nhịp nhanh, vã mồ hôi, tăng thân nhiệt.
- Serotonin toxicity cần nghĩ đến khi có kích động, rối loạn tự động, tăng phản xạ và clonus.
- Gọi chống độc sớm khi độc chất không rõ, bệnh nhân có triệu chứng nặng, ECG bất thường hoặc có nguy cơ cần thuốc giải độc/lọc máu.
- Câu hỏi cuối cùng trong 10 phút đầu luôn là: “Bệnh nhân này đang chết vì đường thở, hô hấp, tuần hoàn, glucose, co giật, thân nhiệt hay ECG không?”
