Sepsis, qSOFA và SOFA trong thực hành
Sepsis là nhiễm trùng kèm rối loạn chức năng cơ quan đe dọa tính mạng. Trong thực hành, bác sĩ cần nhận diện sớm các dấu suy cơ quan thay vì chờ đủ mọi tiêu chuẩn.
qSOFA gồm 3 tiêu chí
Nhịp thở ≥22 lần/phút.
Huyết áp tâm thu ≤100 mmHg.
Thay đổi tri giác.
qSOFA hữu ích để cảnh báo nguy cơ tử vong hoặc diễn tiến xấu, nhưng không nên dùng qSOFA đơn độc để loại trừ sepsis. Một bệnh nhân qSOFA thấp vẫn có thể có nhiễm trùng nặng nếu còn sớm hoặc có suy cơ quan khác.
SOFA đánh giá rối loạn chức năng cơ quan
SOFA đánh giá nhiều hệ:
Hô hấp.
Đông máu.
Gan.
Tim mạch.
Thần kinh.
Thận.
Trong cấp cứu, không phải lúc nào cũng có đủ dữ liệu SOFA ngay. Vì vậy, nên kết hợp lâm sàng, sinh hiệu, xét nghiệm cơ bản, lactate và đánh giá động học.
qSOFA là chuông báo động, không phải giấy phép cho về. SOFA giúp phân tầng, nhưng lâm sàng vẫn quyết định hành động trong 10 phút đầu.