Tiếp cận ABCDE trong bệnh nhân tim mạch cấp

A – Airway: Đường thở

Đánh giá nhanh:

  • Bệnh nhân có nói được không?
  • Có lơ mơ, hôn mê, co giật không?
  • Có nôn ói nhiều, nguy cơ hít sặc không?
  • Có cần chuẩn bị kiểm soát đường thở không?

Trong bệnh nhân tim mạch, rối loạn ý thức có thể do:

  • Sốc tim
  • Rối loạn nhịp nặng
  • Hạ oxy máu
  • Ngừng tuần hoàn sắp xảy ra
  • Đột quỵ đi kèm
  • Hạ đường huyết hoặc rối loạn chuyển hóa khác

B – Breathing: Hô hấp

Đánh giá:

  • Nhịp thở
  • SpO₂
  • Co kéo cơ hô hấp
  • Tím tái
  • Ran ẩm hai phổi
  • Tiếng tim bất thường kèm khó thở
  • Dấu hiệu tràn khí màng phổi
  • Khả năng nằm đầu thấp hay phải ngồi

Các bệnh cảnh cần nghĩ đến:

  • Phù phổi cấp
  • Suy tim cấp
  • ACS gây suy tim
  • Rối loạn nhịp gây suy tim
  • Thuyên tắc phổi
  • Tràn khí màng phổi
  • Viêm phổi/COPD/hen đi kèm

Xử trí ban đầu:

  • Cho bệnh nhân ngồi đầu cao nếu khó thở
  • Thở oxy khi SpO₂ thấp hoặc có suy hô hấp
  • Cân nhắc NIV trong phù phổi cấp nếu bệnh nhân còn tỉnh, hợp tác, không chống chỉ định
  • Chuẩn bị đặt nội khí quản khi suy hô hấp tiến triển hoặc rối loạn ý thức

C – Circulation: Tuần hoàn

Đánh giá:

  • Huyết áp
  • Mạch nhanh hay chậm
  • Mạch đều hay không đều
  • Dấu hiệu tưới máu ngoại biên
  • Da lạnh, ẩm, nổi bông
  • Thời gian làm đầy mao mạch
  • Lượng nước tiểu nếu theo dõi được
  • Tĩnh mạch cổ nổi
  • Phù ngoại biên
  • Đau ngực đang diễn tiến
  • ECG và monitor

Dấu hiệu tuần hoàn nguy hiểm:

  • Huyết áp tụt
  • Mạch quá nhanh hoặc quá chậm
  • Da lạnh, vã mồ hôi
  • Rối loạn ý thức
  • Đau ngực thiếu máu cục bộ
  • Suy tim cấp/phù phổi
  • Thiểu niệu
  • Lactate tăng nếu có xét nghiệm

Các nguyên nhân tim mạch cần nghĩ đến:

  • Nhồi máu cơ tim cấp
  • Rối loạn nhịp nhanh hoặc nhịp chậm
  • Sốc tim
  • Thuyên tắc phổi nguy cơ cao
  • Chèn ép tim
  • Bóc tách động mạch chủ biến chứng

D – Disability: Thần kinh

Đánh giá:

  • Mức độ tỉnh táo
  • GCS hoặc AVPU
  • Đường huyết mao mạch
  • Dấu hiệu thần kinh khu trú
  • Co giật
  • Kích thích, lơ mơ, lú lẫn

Trong bệnh nhân tim mạch, thay đổi tri giác có thể là biểu hiện của giảm tưới máu não do sốc, rối loạn nhịp, thiếu oxy hoặc biến chứng thần kinh như đột quỵ.

E – Exposure: Bộc lộ và tìm dấu hiệu toàn thân

Cần kiểm tra:

  • Da lạnh, ẩm, tím
  • Phù chân
  • Dấu hiệu huyết khối tĩnh mạch sâu
  • Dấu hiệu chảy máu
  • Sẹo mổ tim mạch
  • Dấu hiệu nhiễm trùng
  • Phát ban, mề đay nếu nghi phản vệ
  • Chênh lệch huyết áp hai tay nếu nghi bóc tách động mạch chủ
Bài trướcBài sau